Những trải nghiệm và góc nhìn từ The Open
Điều gì tại The Open gây ấn tượng với anh nhất mà truyền hình không thể truyền tải đầy đủ?
Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi là quy mô, chất lượng và sự hoành tráng của giải đấu. Những điều này rất khó có thể cảm nhận đầy đủ qua truyền hình. Khi xem trên TV, chúng ta tập trung vào các golfer, những cú đánh và diễn biến trên sân. Nhưng khi trực tiếp có mặt tại The Open, bạn mới thực sự cảm nhận được phía sau một giải đấu danh giá như thế này là cả một hệ thống khổng lồ.

Có hàng nghìn tình nguyện viên, hàng nghìn nhân viên và hàng trăm cán bộ trong ban tổ chức cùng làm việc để giải đấu vận hành một cách trơn tru. Họ chính là những người đứng phía sau, ít khi xuất hiện trên truyền hình nhưng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong thành công của giải đấu.
Bên cạnh đó là khối lượng cơ sở vật chất khổng lồ được chuẩn bị cho giải và đặc biệt là lượng khán giả lên tới hàng chục nghìn người mỗi ngày. Đứng giữa không khí đó, bạn mới thực sự hiểu được The Open không chỉ là một giải golf mà đã trở thành một sự kiện thể thao có quy mô rất lớn.
Khoảnh khắc nào khiến anh nhớ nhất khi vừa là trọng tài, vừa là một người yêu golf?
Có lẽ tôi may mắn vì trong golf, tôi từng được trải nghiệm nhiều vai trò khác nhau: trọng tài, huấn luyện viên, từng làm caddie và cũng tham gia tổ chức nhiều giải đấu. Vì vậy, khi đến The Open, tôi có khá nhiều góc nhìn khác nhau. Nhưng điều khiến tôi ấn tượng nhất vẫn là những khoảnh khắc được đứng rất gần các vận động viên hàng đầu thế giới, trực tiếp chứng kiến họ thi đấu, tập luyện và thực hiện những cú đánh ở đẳng cấp cao nhất.
Cảm giác đó rất khác so với việc xem golf qua truyền hình. Trên TV, chúng ta nhìn thấy cú đánh; còn khi đứng ngay trên sân, bạn có thể cảm nhận được tốc độ, âm thanh, khoảng cách, cách họ chuẩn bị cho từng cú đánh và cả sự tập trung của họ. Với một người yêu golf, đó thực sự là một trải nghiệm tuyệt vời.
Anh có thể kể lại một ngày tác nghiệp điển hình của trọng tài tại The Open?

Mỗi ngày, chúng tôi được phân công theo điều hành một nhóm đấu cụ thể. Tùy thuộc vào giờ thi đấu của nhóm, chúng tôi sẽ có mặt tại sân sớm khoảng một giờ trước giờ tee time. Công việc đầu tiên là chuẩn bị đầy đủ các trang thiết bị cần thiết cho ngày thi đấu như bộ đàm, các giấy tờ liên quan và những dụng cụ phục vụ công tác trọng tài.
Sau đó, chúng tôi gặp các tình nguyện viên scorer và các bạn phụ trách score board để trao đổi, thống nhất cách phối hợp và hướng dẫn những công việc cần thiết. Khoảng 30 phút trước giờ thi đấu, chúng tôi sẵn sàng tại khu vực tee để đón nhóm đấu. Sau khi gặp và giới thiệu với các vận động viên, chúng tôi sẽ đi cùng nhóm trong suốt 18 hố.
Trong quá trình thi đấu, trọng tài chủ yếu quan sát, hỗ trợ và can thiệp khi vận động viên cần tư vấn hoặc giải thích về luật. Với những tình huống phát sinh, chúng tôi phải đưa ra quyết định một cách nhanh chóng, chính xác và phù hợp với Luật Golf.
Kết thúc ngày thi đấu, chúng tôi báo cáo với Hội đồng Luật về những tình huống hoặc ruling đã xảy ra trong ngày, sau đó trả lại các thiết bị được cấp và kết thúc một ngày làm việc.
Nghe thì có vẻ đơn giản, nhưng khi thực hiện trong một giải đấu có quy mô và áp lực như The Open, mọi thứ đều đòi hỏi sự tập trung và tính chuyên nghiệp rất cao.
Tình huống chuyên môn nào khiến anh phải tập trung hoặc chịu áp lực lớn nhất?
Nhìn chung, các vận động viên thi đấu ở trình độ rất cao nên họ cũng rất hiểu luật, vì vậy không có quá nhiều tình huống luật đặc biệt xảy ra. Tuy nhiên, vào ngày thứ ba, khi tôi được phân công đi cùng nhóm của Keegan Bradley – cựu đội trưởng đội tuyển Ryder Cup Mỹ – đã xảy ra một tình huống giải thoát theo luật từ khu vực khán đài.

Về mặt chuyên môn, đây không phải là một tình huống quá phức tạp. Nhưng điểm đặc biệt là xung quanh có hàng nghìn khán giả đang theo dõi. Khi bạn phải đưa ra một quyết định luật trước sự chứng kiến của hàng nghìn người, áp lực về mặt tâm lý chắc chắn sẽ lớn hơn rất nhiều. Tuy nhiên, đó cũng là một trải nghiệm rất thú vị và đáng nhớ đối với tôi.
Trước khi một quyết định trọng tài được đưa ra, những công việc hậu trường nào thường diễn ra?
Thông thường, trọng tài được phân công theo nhóm sẽ chủ động xử lý và đưa ra quyết định dựa trên Luật Golf khi vận động viên cần hỗ trợ. Tuy nhiên, trong những tình huống mà trọng tài chưa thực sự chắc chắn hoặc có yếu tố phức tạp, chúng tôi sẽ tham khảo ý kiến của trưởng ban trọng tài hoặc Rover để đảm bảo quyết định cuối cùng là chính xác và thống nhất.
Điều tôi đánh giá cao là tinh thần làm việc theo hệ thống. Không ai đặt cái tôi cá nhân lên trên quyết định chung. Mục tiêu cuối cùng là đảm bảo Luật Golf được áp dụng chính xác và nhất quán trong toàn bộ giải đấu.

Câu chuyện bên lề nào về golfer, caddie, trọng tài hoặc khán giả khiến anh đặc biệt ấn tượng?
Có lẽ điều khiến tôi ấn tượng nhất lại không phải một câu chuyện cụ thể về golfer hay caddie, mà chính là khán giả. Lượng khán giả tại The Open thực sự khổng lồ. Họ đến sân liên tục, từ trẻ em đến người lớn tuổi, nam và nữ, đủ mọi lứa tuổi.
Điều đặc biệt là họ xem golf với một tâm thế rất tự nhiên, giống như tham gia một hoạt động giải trí cuối tuần. Họ đi cùng gia đình, bạn bè, uống bia, thưởng thức golf và tận hưởng cả ngày tại sân. Điều đó khiến tôi cảm nhận rất rõ rằng ở Anh, golf thực sự đã trở thành một môn thể thao phổ thông và một phần của văn hóa thể thao chứ không chỉ là môn thể thao dành cho một nhóm người nhất định.
Qua cách phối hợp của đội ngũ trọng tài quốc tế, điều gì anh cho rằng trọng tài Việt Nam cần học hỏi nhất?
Về cơ bản, chúng tôi đã được đào tạo và học hỏi từ R&A cũng như các trọng tài quốc tế trong nhiều năm, vì vậy có khá nhiều quy trình và phương pháp làm việc chúng tôi đã và đang áp dụng tại Việt Nam.
Tuy nhiên, điều tôi cho rằng chúng ta cần học hỏi nhiều hơn nữa là tính chuyên nghiệp với nghề trọng tài. Điều này cũng dễ hiểu bởi tại Việt Nam hiện nay, nghề trọng tài golf vẫn chưa thực sự được chuyên môn hóa. Phần lớn trọng tài vẫn đang làm công việc này song song với những công việc khác.
Trong tương lai, nếu golf Việt Nam phát triển lên một quy mô lớn hơn và ngày càng có nhiều giải đấu quốc tế, việc xây dựng một đội ngũ trọng tài chuyên nghiệp, có hệ thống đào tạo, phát triển và hoạt động ổn định sẽ là điều rất cần thiết.
Nếu chọn ba điều có thể áp dụng tại Việt Nam, anh sẽ chọn gì cho công tác trọng tài, tổ chức giải và trải nghiệm khán giả?
Nếu chỉ chọn ba điều, tôi sẽ lựa chọn: Thứ nhất, chuyên môn hóa nghề trọng tài. Cần xây dựng đội ngũ trọng tài có tính chuyên nghiệp cao, được đào tạo thường xuyên và có cơ hội làm việc đủ nhiều để nâng cao kinh nghiệm thực tế.
Thứ hai, tích cực sử dụng lực lượng tình nguyện viên trong tổ chức giải. Tại The Open, lực lượng tình nguyện viên đóng vai trò cực kỳ quan trọng. Đây là nguồn nhân lực vừa hiệu quả, vừa tạo ra sự kết nối giữa giải đấu với cộng đồng địa phương.
Thứ ba, phát triển văn hóa xem golf. Hiện nay Việt Nam vẫn có khá ít khán giả trực tiếp đến sân xem các giải đấu golf. Tôi cho rằng muốn thay đổi điều này, trước hết cần phổ cập golf đến nhiều người hơn, để golf trở thành một môn thể thao gần gũi và quen thuộc hơn với cộng đồng. Khi số lượng người yêu thích và hiểu về golf tăng lên, lượng khán giả đến sân chắc chắn cũng sẽ tăng theo.
The Open đã biến giải đấu thành một sự kiện của cả điểm đến như thế nào?
Thực sự bạn không thể tưởng tượng được quy mô đó nếu chưa trực tiếp có mặt. Trong tuần lễ The Open, cả một vùng gần như biến thành một điểm đến du lịch đặc biệt. Trên các tuyến đường, đường phố và cao tốc đều xuất hiện hệ thống biển bảng, chỉ dẫn phục vụ giải đấu. Các khách sạn, nhà hàng, phương tiện vận chuyển và rất nhiều dịch vụ khác đều trở thành một phần trong hệ sinh thái phục vụ The Open. Các khách sạn gần như kín phòng. Các nhà hàng, cửa hàng và dịch vụ địa phương đều được hưởng lợi từ lượng khách khổng lồ đổ về.
Điều tôi ấn tượng nhất là sự phối hợp của cả điểm đến. Chính quyền, doanh nghiệp, người dân địa phương và ban tổ chức cùng hướng tới một mục tiêu chung là tạo ra một sự kiện thành công và mang lại trải nghiệm trọn vẹn cho du khách. Đó là lúc tôi nhận ra một giải golf lớn hoàn toàn có thể trở thành động lực phát triển du lịch và kinh tế cho cả một địa phương, chứ không chỉ là một sự kiện diễn ra trong phạm vi sân golf.
Việt Nam cần làm gì để các giải golf lớn thực sự thúc đẩy du lịch, quảng bá địa phương và thu hút du khách quốc tế?
Theo tôi, trước hết Việt Nam cần kết nối mạnh hơn với các tổ chức golf quốc tế để đưa những giải đấu lớn về Việt Nam, đồng thời xây dựng khả năng tổ chức những giải đấu đủ chất lượng để thu hút các vận động viên có tên tuổi. Một giải đấu có chất lượng chuyên môn cao, có sự tham gia của những golfer nổi tiếng sẽ tạo ra sức hút rất lớn đối với truyền thông, khán giả và du khách quốc tế.
Bên cạnh đó, sự hỗ trợ của chính quyền địa phương cũng rất quan trọng, đặc biệt trong các vấn đề về giao thông, an ninh, truyền thông, du lịch và các dịch vụ hỗ trợ giải đấu. Cuối cùng là cơ sở hạ tầng. Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào các sân golf và hệ thống cơ sở vật chất đủ khả năng phục vụ những giải đấu có quy mô lớn, đồng thời kết nối sân golf với hệ thống khách sạn, resort, giao thông và các sản phẩm du lịch của địa phương.
Nếu làm tốt, một giải golf quốc tế không chỉ thu hút người chơi mà còn có thể kéo theo hàng nghìn khán giả, khách du lịch, truyền thông quốc tế và nguồn chi tiêu lớn vào địa phương. Đó chính là giá trị lớn hơn rất nhiều của golf đối với du lịch và phát triển kinh tế.
By: Bạch Cường Khang