Danh hiệu "Royal" bắt đầu từ năm 1833

Tuần này, giải major lâu năm nhất hành tinh The Open Championship 2026 lần thứ 154 sẽ khởi tranh tại Royal Birkdale. Đây là một trong 69 câu lạc bộ golf trên thế giới (và là 1 trong 7 sân thuộc hệ thống luân phiên tổ chức The Open) sở hữu chữ "Royal" trong tên gọi.

Nhưng làm thế nào để một sân golf bình thường có được đặc quyền mang danh xưng kiêu hãnh này?

Theo cuốn sách Golf's Royal Clubs (2013) của tác giả Scott Macpherson, mọi chuyện bắt đầu vào năm 1833. Lord Kinnaird, Chủ tịch Hội Golf Perth, đã đến London để tiếp kiến Vua William IV, vị hoàng đế vừa mới làm quen với môn thể thao này. Kinnaird đã thỉnh cầu nhà vua trở thành người bảo trợ cho hội và cho phép câu lạc bộ đổi tên thành Royal Perth Golfing Society. Đức vua đồng ý và một trào lưu lịch sử chính thức bắt đầu. 

Chỉ một năm sau (1834), Hiệp hội các Golfer St. Andrews cũng nhanh chóng đổi tên thành Royal and Ancient Golf Club of St. Andrews (R&A) huyền thoại ngày nay.

Quy trình "phong tước" khắt khe như thế nào?

Việc có thành viên là người hoàng tộc không đồng nghĩa với việc câu lạc bộ nghiễm nhiên có danh xưng Hoàng gia. Sân Royal Aberdeen (Scotland) đã tự ý thêm chữ "Royal" vào tên mình từ những năm 1870, để rồi bị hoàng gia từ chối thẳng thừng khi nộp đơn xin phê duyệt chính thức. Phải mất hơn 30 năm sau, vào năm 1903, họ mới được công nhận hợp pháp.

Đến cuối thế kỷ 19, một quy trình nộp đơn chính thức được thiết lập, trong đó quân vương đang trị vì là người đưa ra quyết định cuối cùng.

Danh hiệu này chỉ được giới hạn nghiêm ngặt cho: "Các tổ chức có uy tín vượt trội, có lịch sử lâu đời, tình hình tài chính vững mạnh, và có nhiều đóng góp cho các hoạt động quốc gia, từ thiện hoặc khoa học."

Bản đồ "Royal" trên toàn thế giới

Danh xưng này không chỉ giới hạn ở biên giới Vương Quốc Anh mà đã vươn ra toàn cầu theo dấu chân của Anh. Đáng chú ý, Quân chủ Anh không phải là những người duy nhất ban phát đặc ân này. Hoàng gia Tây Ban Nha và Bỉ cũng có truyền thống phong sắc "Royal" cho các sân golf xuất sắc trong vương quốc của họ.

Không chỉ xuất hiện tại Anh và Scotland, danh hiệu "Royal" còn được trao cho nhiều CLB ở các quốc gia thuộc Khối Thịnh vượng chung. Dưới triều đại kéo dài 70 năm của Nữ hoàng Elizabeth II (1952–2022), chỉ có thêm 9 sân golf trên toàn thế giới được sắc phong danh hiệu này, với ba cái tên cuối cùng được bổ sung là Auckland (sân "Royal" thứ hai tại New Zealand - 2010), Moresby (Papua New Guinea - 2012), Homburger (Đức, sân thứ hai tại châu Âu lục địa - 2013).

Hiện nay có 8 CLB tại châu Úc (đầu tiên là Royal Melbourne năm 1895); 6 CLB tại Canada (đầu tiên là Royal Montreal năm 1884); 6 CLB tại châu Phi; 3 CLB tại châu Á; 2 CLB tại New Zealand; 2 CLB tại châu Âu lục địa. Đến nay, không có thống kê chính thức về số lượng CLB từng nộp đơn nhưng bị từ chối.

Trong số các sân từng đăng cai The Open, Royal Troon là sân gần nhất được trao danh hiệu "Royal" vào năm 1978. Đó là thời điểm câu lạc bộ kỷ niệm tròn 100 năm thành lập, và đã có tới 55 năm kinh nghiệm tổ chức các giải Open. Chữ "Royal" xuất hiện trong tên sân giống như một chiếc huân chương danh dự, khẳng định rằng: Sân golf đó không chỉ là nơi chơi thể thao, mà là một phần di sản của quốc gia.

Danh sách 7 sân golf "Royal" trong hệ thống luân phiên của The Open 

• Royal Liverpool (Nhận danh hiệu năm 1871)
• Royal Portrush (1892)
• Royal St. George’s (1902)
• Royal Lytham & St. Annes (1926)
• Royal Birkdale (1951)
• Royal Troon (1978)
• Old Course tại St. Andrews (Được vận hành bởi R&A – tổ chức được phong sắc Hoàng gia từ năm 1834)

(Lưu ý: Phân biệt "Sắc phong Hoàng gia" và "Tên thương mại")

Danh hiệu Hoàng gia được sắc phong (Royal Designation) là một đặc ân pháp lý do một vị quân vương đang trị vì (như Vua hay Nữ hoàng Anh, Tây Ban Nha, Bỉ) chính thức ký sắc lệnh ban tặng sau một quy trình kiểm duyệt thế kỷ.

Tránh hiểu lầm với từ "Royal" (hoặc "Hoàng Gia") trong tên gọi của sân golf tại Việt Nam và nhiều nơi khác trên thế giới. Đây là một cách định vị thương hiệu, gợi liên tưởng đến sự đẳng cấp, sang trọng, hoặc do vị trí địa lý gắn liền với lịch sử (ví dụ: sân Royal Golf Course Ninh Bình nằm cạnh vùng đất cố đô Hoa Lư và có các sân nhỏ mang tên Đồi Vua, Hoàng Hậu).