Cái bẫy từ những bản hợp đồng triệu đô

LIV Golf, giải đấu vừa mất đi sự hỗ trợ tài chính từ Quỹ Đầu tư Công (PIF) của Ả Rập Xê Út, gần đây đã thông báo rằng họ đang tái cơ cấu hoạt động và tìm cách huy động 300 triệu USD vốn mới. Scott O’Neil, người tiếp quản vị trí CEO của LIV vào tháng 1/2025, đang nỗ lực chứng minh cho các nhà đầu tư tiềm năng thấy rằng phiên bản mang tên LIV 2.0 có một chiến lược mới và một lộ trình để đạt được lợi nhuận.

Tuy nhiên, các chuyên gia tài chính và pháp lý trong lĩnh vực tái cấu trúc doanh nghiệp khi nhìn vào sổ sách của LIV Golf đều chỉ ra một cái bẫy mang tên "hợp đồng triệu đô". Hiện tại, LIV đang gánh trên vai những bản hợp đồng với con số không tưởng, như bản hợp đồng 300 triệu USD của Jon Rahm, 125 triệu USD của Bryson DeChambeau và Dustin Johnson. Với LIV Golf, các quỹ đầu tư tư nhân đều khát khao sở hữu sức hút truyền thông của những ngôi sao lớn, nhưng không một ai chấp nhận gánh khoản nợ chi trả thù lao cố định khổng lồ đó.

Bên cạnh đó là hàng loạt golfer lớn tuổi như Lee Westwood, Ian Poulter, Graeme McDowell hay Richard Bland, với các hợp đồng chục triệu USD và sẽ hết hạn sau mùa giải năm nay. LIV Golf sẽ phải quyết định gia hạn với họ hay tìm người thay thế để hoàn thiện đội hình các đội. Việc tái cấu trúc cũng không phải tin vui với các golfer. Các hợp đồng của họ được ký trực tiếp với LIV Golf chứ không được PIF bảo lãnh. Điều đó đồng nghĩa nếu LIV Golf ngừng hoạt động, sẽ không còn nguồn tiền để thanh toán những khoản đã cam kết.

Đứng trước thực tế phũ phàng này, tương lai của LIV Golf chỉ có thể rẽ theo hai kịch bản hoàn toàn trái ngược.

Kịch bản 1: LIV Golf huy động được tiền 

Kịch bản thứ nhất mở ra một bình minh mới cho giải đấu dưới tên gọi LIV 2.0, nếu họ huy động thành công nguồn vốn từ các cá nhân có tài sản ròng siêu cao hoặc các tập đoàn giải trí chiến lược. 

Để thuyết phục các nhà đầu tư xuống tiền, CEO Scott O'Neil buộc phải thay đổi toàn bộ luật chơi bằng cách xóa bỏ hoàn toàn các hợp đồng tiền mặt cam kết khổng lồ cũ. Thay vào đó, LIV sẽ trả lại quyền thương mại cá nhân cho các golfer và biến họ thành những người sở hữu cổ phần thực sự tại 13 đội đua nhượng quyền thương mại. Mô hình này tương tự như việc các siêu sao thể thao sở hữu một phần câu lạc bộ mà họ đang thi đấu, buộc người chơi phải tự vận dụng thương hiệu cá nhân để hút tài trợ thay vì ngồi không hưởng lương từ ban tổ chức.

Bên cạnh đó, LIV 2.0 còn sở hữu một "mồi nhử" thuế vô cùng độc đáo chính là khoản chuyển lỗ ròng hoạt động kinh doanh (NOL). Về mặt kế toán, việc đốt sạch 5 tỷ USD của Ả Rập mà không thu về lợi nhuận là một thảm họa kinh doanh, nhưng theo luật thuế tại Anh và Mỹ, khoản lỗ khổng lồ này lại trở thành một công cụ pháp lý giá trị. Nhà đầu tư mới khi tham gia thâu tóm giải đấu theo từng giai đoạn có thể sử dụng khoản lỗ chuyển tiếp này để khấu trừ và được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các khoản lợi nhuận tương lai trong nhiều năm. Đối với các quỹ đầu tư lớn, đây là một điểm cộng tài chính hấp dẫn giúp đẩy nhanh các cuộc đàm phán cứu vớt giải đấu trước giờ G.

Kịch bản 2: LIV Golf không huy động được tiền 

Ngược lại, kịch bản thứ hai sẽ là một cơn ác mộng pháp lý dẫn thẳng giải đấu đến bờ vực phá sản nếu các ngôi sao lớn từ chối từ bỏ quyền lợi trên hợp đồng cũ để nhận cổ phần. Nhiều luật sư chuyên ngành nhận định rằng ban lãnh đạo LIV thực chất đang dùng viễn cảnh phá sản làm đòn bẩy để ép các golfer phải ngồi vào bàn thương lượng lại hợp đồng.

Nếu cuộc thương lượng đổ vỡ, LIV buộc phải nộp đơn xin bảo hộ phá sản hoặc thanh lý tài sản, và khi đó mọi yêu cầu đòi nợ sẽ bị tòa án phong tỏa tự động. Lúc này, những siêu sao thế giới từng nhận hàng trăm triệu USD lót tay sẽ bị xếp chung nhóm với các chủ nợ không có bảo đảm khác, từ các sân golf cho thuê địa điểm, công ty dựng khán đài cho đến những nhà cung cấp dịch vụ ăn uống nhỏ lẻ, và tất cả phải tranh giành nhau từng đồng từ phần tài sản ít ỏi còn lại.

Điều bi đát nhất đối với các golfer trong kịch bản này là việc họ sẽ nhận ra các hợp đồng triệu đô thực chất chỉ là những tờ giấy lộn. Khác với các đội bóng đá hay bóng chày truyền thống sở hữu sân vận động và bản quyền truyền hình trị giá hàng tỷ USD để bán đấu giá khi vỡ nợ, LIV Golf không có bất kỳ tài sản vật chất nào đáng giá. Bản hợp đồng của Jon Rahm hay Bryson DeChambeau không phải là tài sản có thể đem bán chuyển nhượng cho PGA Tour để thu tiền về, bởi đó chỉ là hợp đồng dịch vụ cá nhân trực tiếp với LIV. Khi giải đấu giải thể, giá trị định giá thực tế của LIV sẽ bốc hơi từ 5 tỷ USD xuống mức gần như bằng không.

Tháng 9 năm 2026 không chỉ là thời điểm khép lại mùa giải hiện tại của LIV Golf, mà còn là cột mốc quyết định sự tồn vong của một đế chế thể thao từng làm rung chuyển thế giới. Điều đó phụ thuộc vào cái gật đầu của chính các ngôi sao trên bàn đàm phán. Họ buộc phải đưa ra lựa chọn chấp nhận rủi ro giảm tiền mặt để trở thành những ông chủ thực sự của giải đấu, hoặc ôm khăng khăng bản hợp đồng triệu đô trên giấy để rồi cùng chìm xuống đáy sâu của một vụ vỡ nợ lịch sử. Cuộc chiến vương quyền giữa tiền bạc, danh vọng và các cấu trúc tài chính phức tạp này sẽ là tâm điểm nóng nhất của làng golf thế giới trong những tháng tới.